Gerechtigheid en recht - congres 2020

Deelname

Aanmelden mogelijk tot
30 nov. 2019 21:50:00
Aanmelden

Over dit evenement

Categorie
Internationaal
Organisator
Bestuur 2018-2019
Vanaf
2 jan. 2020
Tot
4 jan. 2020
Locatie
Breda (Ginneken)

Thema VVTh-conferentie 2020: Gerechtigheid en recht, 2-4 januari 2020

Gerechtigheid: heeft het überhaupt nog zin om het daarover te hebben? Is ‘gerechtigheid’ niet afhankelijk van de situatie of sterker nog, van ieders particulier belang? Noem je niet gewoon dat gerechtigheid wat jou het beste uitkomt? Wat als rechtvaardig wordt gezien, is toch in elke tijd en cultuur verschillend? Ben je het goede juist dan op het spoor als je afziet van absolute normen voor wat goed is? Religies bij uitstek lijken het recht om het over gerechtigheid te hebben, ruimschoots te hebben verspeeld. Hoeveel misdaden zijn er niet in naam van God gepleegd en hoe vaak zijn de eigen opvattingen al tot hoogste norm verheven om daardoor andere uit te sluiten? 

Gerechtigheid is echter een thema dat bij uitstek de grenzen van geïnstitutionaliseerde religies overstijgt. Gerechtigheid speelt in het christendom een grote rol, maar ook  in huidige plurale samenlevingen wordt er voortdurend over nagedacht. Binnen een democratische rechtsstaat wordt geldend recht vaak gezien als een onderdeel van een sociaal contract. Gerechtigheid is dat wat wij als plurale democratische samenleving op dit moment als recht zien. De moderne rechtsstaat kan zonder levensbeschouwelijke verworteling. Maar er zijn ook tegengeluiden. Volgens die tegengeluiden heeft onze democratische rechtsstaat haar wortels in het christendom en kan ze daar eigenlijk niet goed zonder. Het thema gerechtigheid roept daarom de vraag op naar de verhouding tussen gerechtigheid en recht, maar ook naar de verhouding tussen christelijke perspectieven op gerechtigheid en bredere maatschappelijke debatten over gerechtigheid.

Rechtvaardigheid is een abstract begrip dat bij de Grieken pas na Homerus en Herodotus opkomt.  De Griekse term wordt veelvuldig gebruikt in de Griekse vertaling van het Oude Testament en het woord is een sleutelwoord in verschillende geschriften van het Nieuwe Testament.  Een sleuteltekst is daarbij de Bergrede. In de geschriften van Paulus speelt het een grote rol. Zowel in de Bergrede als in sommige teksten van Paulus wordt de relatie tussen rechtvaardigheid en eigen handelen gethematiseerd. In de traditie van de Reformatie is er veel nadruk gelegd op het idee dat je rechtvaardig kan zijn, of zelfs alleen maar kan  zijn, vanuit een gerechtigheid die jou geschonken wordt nog voor je zelf rechtvaardig bent of rechtvaardig handelt. Tegelijkertijd blijft die gedachte steeds vragen oproepen. Opent het geen deuren in de richting van wat Bonhoeffer noemde ‘goedkope genade’? 

In de exegese heeft het nieuwe perspectief op Paulus Luthers interpretatie van gerechtigheid fundamenteel bevraagd. Wat betekent het voor de oecumenische en joods-christelijke dialoog? Een nieuwe bijdrage wordt geleverd vanuit een fenomenologie van de gave: als gerechtigheid als geschenk vooraf gaat aan je rechtvaardige handelen, lijkt ons rechtvaardige handelen er niet toe te doen, of juist een tegenprestatie is. Recent onderzoek naar de manier waarop geschenken werkten in de oudheid, en hoe Paulus daar zijn eigen accenten in zet, relativeert die veronderstelling. 

In de tweede conferentie van de VVTh, gehouden op 3 en 4 januari 2020 in Breda (Ginneken), willen we over deze twee kanten van het thema gerechtigheid nadenken: enerzijds de interne dynamiek rondom gerechtigheid in de christelijke traditie. Anderzijds kijken we ook over de grenzen van de theologie heen: de verhouding tussen het christelijke begrip van gerechtigheid en het denken over recht en gerechtigheid in een democratische rechtsstaat. 

Hoofdsprekers: 

  • John Barclay, expert op het gebied van de theologie van Paulus en op de manier waarop geven werkte in de oudheid

  • Annemie Dillen, hoogleraar praktische theologie aan de Katholieke Universiteit Leuven

  • Roshnee Ossewaarde-Lowtoo, gepromoveerd filosoof op het terrein van de christelijke antropologie en onderzoeker aan de Tilburg School of Catholic Theology

  • Jonathan Soeharno, hoogleraar rechtspleging in rechtsfilosofisch perspectief, advocaat en theoloog

Ook deze keer gaat er een call for papers en panels uit waarop mensen zich kunnen melden met voorstellen voor short papers of panels. De onderwerpen voor short papers zijn vrij, al is een connectie met het thema van de conferentie welkom.

 

Deelnemers (1/60)

Je moet ingelogd zijn om alle deelnemers te zien